از کتابیار شدن دانشآموزان و دعوت نوزادان به کتابخانه تا آموزش تعمیر موبایل و لپتاپ؛ کتابخانههای عمومی استان در حال تجربه رویکردی تازه برای جذب مخاطبان هستند.
به گزارش تانیش نیوز، کتابخانه دیگر قرار نیست فقط محلی برای امانت گرفتن کتاب و مطالعه در سکوت باشد؛ دستکم برنامههایی که ادارهکل کتابخانههای عمومی آذربایجانشرقی دنبال میکند، از تلاش برای تبدیل این مراکز به پایگاههای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی حکایت دارد؛ جایی برای کودکان، نوجوانان، سالمندان، خانوادهها و حتی علاقهمندان به یادگیری مهارتهای فنی.
اسد بابایی، مدیرکل کتابخانههای عمومی آذربایجانشرقی، در نشست خبری با تشریح برنامههای هفته کتاب اعلام کرد: یکهزار و ۲۹۶ برنامه فرهنگی از ۲۲ تا ۳۰ آبانماه در نقاط مختلف استان برگزار میشود که ۳۴۲ برنامه آن به کودکان و نوجوانان اختصاص دارد.
وی جمعخوانی کتاب، قصهگویی، اردوهای فرهنگی، آموزش مهارتهای خانواده و برنامههای مرتبط با آسیبهای اجتماعی را از محورهای این رویدادها عنوان کرد و از برگزاری ۵۰ نشست کتابخوانی و نمایشخوانی خبر داد.
بابایی همچنین به برگزاری پویش «آقای شهید» و جشنواره ملی «پیام نوروزانه» با مشارکت چهار هزار و ۲۲۸ نفر از ۳۱ استان کشور اشاره کرد.
از دانشآموز کتابیار تا سالمند کتابدوست
بخشی از برنامههای جدید کتابخانههای عمومی استان، بر ایجاد ارتباط با گروههایی متمرکز شده که شاید در گذشته کمتر مخاطب مستقیم کتابخانهها محسوب میشدند.
به گفته مدیرکل کتابخانههای عمومی استان، در طرح «کتابیاران» از هر مدرسه یک دانشآموز بهعنوان کتابیار افتخاری انتخاب میشود تا مشوقی برای گسترش مطالعه در میان همسالان خود باشد.
طرح «کودک کتابخوان» نیز با همکاری مراکز بهداشت اجرا میشود؛ به این ترتیب که خانوادهها هنگام مراجعه برای واکسیناسیون کودکان، دعوتنامه حضور در کتابخانه را دریافت میکنند تا آشنایی با کتاب از سالهای نخست زندگی آغاز شود.
در طرح «جهاندیدگان» نیز زمینه حضور فعال سالمندان در کتابخانهها فراهم میشود تا این مراکز به فضایی برای ارتباط اجتماعی و گذران اوقات فراغت آنان تبدیل شوند.
«خانواده کتابخوان» هم با شناسایی خانوادههایی که بهصورت خانوادگی از کتابخانهها کتاب امانت میگیرند، به دنبال تقویت عادت مطالعه در محیط خانواده است و قرار است در پایان سال از خانواده برتر تقدیر شود.
بابایی همچنین از اجرای طرح کتابخوانی عشایر در مهرماه امسال در شهرستان کلیبر خبر داد و توسعه خدمات فرهنگی در مناطق کمتر برخوردار را از اهداف آن برشمرد.
عبور از نگاه سنتی به کتابخانهها ضروری است
یکی از رویکردهای قابل توجه در برنامههای جدید کتابخانههای عمومی استان، ورود به حوزه آموزشهای کاربردی و مهارتآموزی است.
مدیرکل کتابخانههای عمومی آذربایجانشرقی با تأکید بر ضرورت عبور از نگاه سنتی به کتابخانهها اظهار کرد: این مراکز باید علاوه بر تأمین منابع مطالعاتی، به محیطی برای یادگیری، کسب مهارت و تعاملات اجتماعی تبدیل شوند.
وی برگزاری دورههای آموزش کامپیوتر، زبان و مهارتهای فنی از جمله تعمیر موبایل و لپتاپ را از برنامههای پیشبینیشده عنوان کرد؛ رویکردی که بهویژه برای جوانان میتواند کتابخانه را به فضایی فراتر از مطالعه تبدیل کند.
رشد منابع کتابخانهای و افزایش مراجعهکنندگان
بابایی در تشریح وضعیت منابع و خدمات کتابخانهای استان گفت: شمار نسخههای کتاب موجود در کتابخانههای عمومی آذربایجانشرقی از ۲ میلیون و ۸۱۹ هزار جلد در سال ۱۴۰۱ به ۳ میلیون و ۹۸۴ هزار جلد رسیده است.
وی با اشاره به ثبت بیش از ۲ میلیون و ۱۶۱ هزار مراجعه در یک سال گذشته، از افزایش ۶۱ درصدی امانت کتاب و رشد ۲۱ درصدی اعضای کتابخانهها خبر داد.
به گفته وی، طی دو سال گذشته نیز ۸۴۵ هزار نسخه کتاب در اختیار کتابخانههای استان قرار گرفته و در همین مدت ۶ هزار و ۶۰۰ نسخه کتاب در قالب طرح «تاک» و ۸ هزار و ۴۴۴ نسخه در قالب طرح «شهرزاد» به مخاطبان ارائه شده است.
۲۰۲ نقطه خدمت کتابخانهای در استان
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان با اشاره به زیرساختهای موجود اظهار کرد: در حال حاضر ۲۰۲ نقطه خدمت کتابخانهای در آذربایجانشرقی فعال است که شامل ۱۵۴ کتابخانه عمومی، ۲۲ کتابخانه نهادی، ۳۲ کتابخانه مشارکتی، ۳۰ خدمت سیار و ۱۸ سالن مطالعه خصوصی میشود.
وی افزود: تعداد کتابخانههای عمومی استان از ۱۴۴ باب به ۱۵۴ باب افزایش یافته و شمار کتابخانههای سیار نیز از سه دستگاه به ۶ دستگاه رسیده است.
بابایی توسعه خدمات سیار را راهکاری برای دسترسی آسانتر ساکنان مناطق روستایی و کمتر برخوردار به منابع مطالعاتی دانست.
کتابخانههای آسیبدیده دوباره جان گرفتند
بخش دیگری از سخنان بابایی به وضعیت بازسازی و توسعه فضاهای کتابخانهای اختصاص داشت.
وی با اشاره به آسیبدیدگی دو کتابخانه استان در جریان جنگ گفت: کتابخانه حمید باکری سردرود پس از شش ماه عملیات بهسازی، بار دیگر به چرخه خدمت بازگشته و علاوه بر بازسازی، بخشهای جدیدی نیز به آن افزوده شده است.
به گفته وی، کتابخانه الزهرا(س) آذرشهر نیز در هفته کتاب امسال بازگشایی میشود. همچنین عملیات بهسازی ۱۷ کتابخانه عمومی به پایان رسیده و هشت کتابخانه دیگر در حال بهسازی هستند.
کتابخانههای قرهملک و امیرخیز تبریز، ممقان، ترکمنچای، هریس، شندآباد شبستر، ملکان و خواجه از جمله مراکزی هستند که عملیات بهسازی آنها دنبال میشود.
بستانآباد در آستانه بهرهبرداری از کتابخانه مرکزی
بابایی درباره پروژههای عمرانی نیز از تکمیل ۱۰۰ درصدی عملیات ساختمانی کتابخانه مرکزی بستانآباد با زیربنای یکهزار و ۵۰۰ مترمربع خبر داد و گفت: مرحله تجهیز این مجموعه آغاز شده و برای تکمیل تجهیزات آن حدود ۱۵ میلیارد تومان اعتبار نیاز است.
وی پیگیری احداث کتابخانه در دیزج امیر اسکو و اجرای پروژههای کتابخانه مرکزی بناب، ملکان و ساختمان جدید کتابخانه مرکزی تبریز را از دیگر برنامههای توسعهای این مجموعه عنوان کرد.
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان همچنین با اشاره به گسترش فعالیتهای فرهنگی در شهرستانها، از برگزاری برنامههای بزرگداشت استاد شهریار در اهر، مرند و مراغه و برنامهریزی برای برگزاری همایش علامه طباطبایی در یکی از شهرستانهای استان خبر داد.
وی طرح «اهدانش» را نیز فرصتی برای مشارکت مردم در خرید کتاب و تجهیز کتابخانه محل زندگی خود معرفی کرد.
تانیش نیوز: افزایش تعداد کتابها و کتابخانهها، هرچند گامی مهم در توسعه زیرساختهای فرهنگی است، اما رونق واقعی این مراکز زمانی رقم میخورد که کتابخانهها در زندگی روزمره مردم جایگاه پیدا کنند؛ از کودکی که با دعوتنامه مرکز بهداشت قدم به کتابخانه میگذارد تا جوانی که در همان محیط مهارتی تازه میآموزد. چالش اصلی، تبدیل این ظرفیتها به عادت پایدار مطالعه و مشارکت فرهنگی در سراسر استان است.
