در فرهنگ غنی ایرانی، افراد کهنسال و به قول معروف ریش سفیدها از ارزش و احترام خاصی در خانواده و جامعه برخوردار بوده و هستند. همه ما این نکات کوچک و بسیار مهم را به یاد داریم که پدرها و مادرها به ما گوشزد می کردند؛ در برابر بزرگ ترها پاهای تان را جمع کنید؛ با صدای بلند حرف نزنید؛ با اخم و ناراحتی صحبت نکنید؛ اول، آنها باید سر سفره بنشینند و ده ها نمونه دیگر .
ولی متأسفانه طی سال های اخیر، گاهی در برخی خانواده ها ممکن است ببینیم که بچه ها به فراخور سن و سال و به دلیل کم تجربگی شان، رفتارهایی نه چندان مناسب با بزرگسالان دارند. این نوع رفتار، نه تنها باعث ناراحتی خانواده می شود، بلکه بزرگترها را نیز می رنجاند. هر چند که نوع روابط در خانواده به نوع تربیت خانوادگی و طرز رفتار افراد در خانه با یکدیگر بسیار مرتبط است اما نمی توان با این بهانه دست روی دست گذاشت؛ بلکه باید کاری در این مورد انجام داد. یکی از شیوه های مرسوم، این است که به کودکان دائما یادآوری کنیم که همه ما به سنین کهنسالی خواهیم رسید، ولی هیچ کس دوست ندارد که با او بد رفتاری یا بی احترامی شود. ما می توانیم با برخورد صحیح در برابر بزرگ ترها، به طور عملی به بچه ها شیوه مناسب برخورد و زندگی با سال مندان را آموزش دهیم.
سنین کهنسالی اگر خالی از عشق و محبت از طرف بچه ها و نوه ها و نتیجه ها باشد، بسیار به سختی می گذرد . بر خلاف ۳۰ سال اول زندگی که سال هایی پر از شور و هیجان و حرکت و تأثیرگذار در بقیه عمر ما محسوب می شود، دهه آخر عمر افراد، معمولا با زندگی راکد و ساکنی همراه است. ولی نباید فراموش کنیم که با ابراز عشق و احترام می توان این دوره را نیز تبدیل به سال هایی مثبت و شگفت انگیز کرد.
برای این که بچه ها بهتر مسأله سالمندی را درک کنند، این نکته را به آنها تذکر دهیم که دوره زندگی ما چگونه طی می شود و به بچه ها تفهیم کنیم که ما و حتی آنها نیز روزی پیر خواهیم شد، پس باید با پدر بزرگ و مادربزرگ خود درست برخورد کنند. علاقه بزرگ ترها به کودکان را به فرزندان مان یادآوری کنیم و به آنها یاد دهیم که به نوبه خود به پدر بزرگ و مادر بزرگ، عشق بورزند و به آنچه که بزرگ ترها می گویند گوش کرده و احترام بگذارند.
اگر می خواهیم که بچهها با سالمندان درست برخورد کنند باید این مهم را به آنها آموزش دهیم. اگر کودک، احترام را به صورت عملی ببیند می توانیم از او انتظار احترام گذاشتن را نیز داشته باشیم. پس با مثال و به صورت عملی برخورد صحیح را به او نشان دهیم.
با طرز صحبت کردن، رفتار کردن و… می توانیم او را متوجه احترام خود نسبت به سالمندان کنیم. مثلا اگر ما با بزرگ ترها با بی احترامی صحبت کنیم چه انتظاری می توانیم از کودک خود داشته باشیم. نکته مهم تری که اغلب ما نسبت به آن بی توجهیم، آن است که این گونه برخوردهای نادرست به زودی متوجه خود ما نیز خواهد شد. پس برای داشتن زندگی ای با دغدغه های کمتر و با شادی بیش تر، بذر محبت و احترام را در طول زندگی خود بکاریم تا کودک ما نیز به ما احترام بگذارد.
سالمندان مثل جوانان حوصله ندارند. پس گاهی بودن در کنار آنها و گفت و گو با ایشان ممکن است سخت به نظر بیاید، ولی باید حتما زمانی را برای سالمندان و صحبت کردن با آنها اختصاص دهیم. حتی اگر گاهی درگیری های ذهنی و شغلی خود را داشتیم باز هم باید با صبوری کامل، آنها را بپذیریم؛ به حرف هایشان گوش دهیم؛ با آنها صحبت کنیم؛ همراهشان قدم بزنیم و…. همچنین همه ما باید سعی کنیم با بزرگ ترها مخصوصا جلوی بچه ها با صبر و شکیبایی و در نهایت احترام برخورد کنیم.
باید به بچه های خود بیاموزیم که بزرگ ترها به هیچ وجه نمی خواهند مزاحم کسی باشند؛ آنها فقط خواهان عشق واحترام جوان ترها هستند. پدربزرگها و مادربزرگ ها کوله باری از علم و تجربه و خاطرات دارند و آماده اند که برای هر کسی که بخواهد و زمانش را نیز داشته باشد بازگویش کنند.